نویسنده:دکتر حسبن قلع گر فیزیوتراپی کاشان

آرتروز از آن دسته از بیماریهایی است که در هر خانواده ای وجود دارد و سن ابتلا به آن خیلی پایین آمده است یعنی اشخاص زیادی هستند ازدرد آرتروز مینالند ؛و فقط داروهای مسکن مصرف میکنند که بسیار ضرر دارد . این داروهای مسکن اگر بطور موقتی درد را کاهش بدهد  به جاهای دیگر زیان می رساند بخاطر همین ما  با داروی گیاهی می گوئیم  چطوری آرتروز را درمان کنید

بیماری آرتروز ( التهاب مفاصل) یکی از بیماری های شایع مفاصل است و مفاصل بدن از جمله مفاصل دست ها، ران ها، زانو ها، پاها و مهره های کمری را درگیر می کند. این بیماری باعث ساییدگی و فرسودگی غضروف ها می شود. علائم این بیماری شامل خشکی، سفتی و درد مفاصل است. این بیماری در زنان در دوره یائسگی و یا بعد از آن، در مردان در  میانسالی و سنین بالا و در ورزشکاران نیز در اثر ضربه شیوع بیشتری دارد.

داروهای مورد استفاده جهت درمان این بیماری معمولا داروهای ضد درد و ضد التهاب هستند، از انواع این داروها می توان به بروفن و ناپروکسن اشاره کرد. با توجه به عوارض جانبی زیاد این داروها، امروزه استفاده از داروهای گیاهی (مانند سویا و آووکادو) در درمان آرتروز از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.

داروی گیاهی پیاسکلیدین mg300 (Piascledine 300 mg) (ساخت فرانسه)، حاوی عصاره سویا و آووکادو است که با تکنولوژی خاصی با یکدیگر ترکیب شده اند.

پیاسکلیدین (حاوی عصاره سویا و آووکادو) دارای اثرات زیر بر مفاصل است:

الف: پیاسکلیدین به میزان قابل توجهی درد و التهاب مفاصل مبتلا به آرتروز را کاهش می دهد به طوری که بعد از ۳ ماه مصرف، میزان قابلیت حرکتی مفاصل افزایش یافته و بیمار به راحتی فعالیت های روزانه خود را انجام می دهد. تحقیقات بالینی صورت گرفته نشانگر توانایی این دارو در کاهش میزان درد و بهبود قابلیت تحرکی مفاصل در افراد مبتلا به آرتروز بوده‌ است.

ب: پیاسکلیدین تولید مواد ضروری و حیاتی موجود در مفصل مانند اسید هیالورونیک، کلاژن و… را افزایش می دهد و به بازسازی مفصل کمک می کند.

ج:  پیاسکلیدین از تخریب و فرسودگی مفاصل جلوگیری می کند: داروی پیاسکلیدین با مهار آنزیم های التهاب زا میزان التهاب در مفاصل را کاهش می دهد همچنین مصرف این دارو در طی دوره درمانی میزان نیاز بیماران به داروهای ضد التهاب و ضد درد را کاهش می دهد. علاوه بر این پیاسکلیدین دارای خواص درمانی طولانی مدت است و ماندگاری اثرات محافظتی آن حتی ۸ ماه پس از قطع درمان روی بافت مفصلی نیز مشاهده شده است.

مقدار مصرف این محصول برای بزرگسالان روزانه ۱ عدد کپسول است البته برای دستیابی به نتایج بهتر توصیه می‌شود حداقل ۶ ماه متوالی مورد استفاده قرار گیرد.

 

درمان های گیاهی آرتروز مفاصل ( گیاهان ضد آرتروز )

 

پیش زمینه

بسیاری از عناصر و فراورده های دربهبود علائم بیماران مبتلابه آرتروز مفاصل بدن مفید و موثر هستند . بر حسب شرایط بیمار و در دسترس بودن این فراورده ها از بین این ترکیبات گیاهی برخی برای بیمار مفید تر خواهد بود . در زیر به اختصار به معرفی برخی از این ترکیبات گیاهی می پردازیم .

 

کرم کاپسیاسین (Capsaicin)

کاپسیاسین ماده سوزاننده در فلفل قرمز می باشد و از آن به صورت موضعی به صورت کرم استفاده می شود. این ترکیب با تخلیه اعصاب از ماده انتقال دهنده درد سبب بی حسی و کاهش درد در مفاصل می گردد . این ماده عارضه خاصی ندارد فقط در ابتدای استفاده و شروع درمان امکان دارد سبب حساسیت موضعی گردد .

 

زنجبیل

آرتروز از آن دسته از بیماریهایی است که در هر خانواده ای وجود دارد و سن ابتلا به آن خیلی پایین آمده است یعنی اشخاص زیادی هستند ازدرد آرتروز مینالند ؛و فقط داروهای مسکن مصرف میکنند که بسیار ضرر دارد . این داروهای مسکن اگر بطور موقتی درد را کاهش بدهد  به جاهای دیگر زیان می رساند بخاطر همین ما  با داروی گیاهی می گوئیم  چطوری آرتروز را درمان کنید

بیماری آرتروز ( التهاب مفاصل) یکی از بیماری های شایع مفاصل است و مفاصل بدن از جمله مفاصل دست ها، ران ها، زانو ها، پاها و مهره های کمری را درگیر می کند. این بیماری باعث ساییدگی و فرسودگی غضروف ها می شود. علائم این بیماری شامل خشکی، سفتی و درد مفاصل است. این بیماری در زنان در دوره یائسگی و یا بعد از آن، در مردان در  میانسالی و سنین بالا و در ورزشکاران نیز در اثر ضربه شیوع بیشتری دارد.

داروهای مورد استفاده جهت درمان این بیماری معمولا داروهای ضد درد و ضد التهاب هستند، از انواع این داروها می توان به بروفن و ناپروکسن اشاره کرد. با توجه به عوارض جانبی زیاد این داروها، امروزه استفاده از داروهای گیاهی (مانند سویا و آووکادو) در درمان آرتروز از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.

داروی گیاهی پیاسکلیدین mg300 (Piascledine 300 mg) (ساخت فرانسه)، حاوی عصاره سویا و آووکادو است که با تکنولوژی خاصی با یکدیگر ترکیب شده اند.

پیاسکلیدین (حاوی عصاره سویا و آووکادو) دارای اثرات زیر بر مفاصل است:

الف: پیاسکلیدین به میزان قابل توجهی درد و التهاب مفاصل مبتلا به آرتروز را کاهش می دهد به طوری که بعد از ۳ ماه مصرف، میزان قابلیت حرکتی مفاصل افزایش یافته و بیمار به راحتی فعالیت های روزانه خود را انجام می دهد. تحقیقات بالینی صورت گرفته نشانگر توانایی این دارو در کاهش میزان درد و بهبود قابلیت تحرکی مفاصل در افراد مبتلا به آرتروز بوده‌ است.

ب: پیاسکلیدین تولید مواد ضروری و حیاتی موجود در مفصل مانند اسید هیالورونیک، کلاژن و… را افزایش می دهد و به بازسازی مفصل کمک می کند.

ج:  پیاسکلیدین از تخریب و فرسودگی مفاصل جلوگیری می کند: داروی پیاسکلیدین با مهار آنزیم های التهاب زا میزان التهاب در مفاصل را کاهش می دهد همچنین مصرف این دارو در طی دوره درمانی میزان نیاز بیماران به داروهای ضد التهاب و ضد درد را کاهش می دهد. علاوه بر این پیاسکلیدین دارای خواص درمانی طولانی مدت است و ماندگاری اثرات محافظتی آن حتی ۸ ماه پس از قطع درمان روی بافت مفصلی نیز مشاهده شده است.

مقدار مصرف این محصول برای بزرگسالان روزانه ۱ عدد کپسول است البته برای دستیابی به نتایج بهتر توصیه می‌شود حداقل ۶ ماه متوالی مورد استفاده قرار گیرد.

 

درمان های گیاهی آرتروز مفاصل ( گیاهان ضد آرتروز )

پیش زمینه

بسیاری از عناصر و فراورده های دربهبود علائم بیماران مبتلابه آرتروز مفاصل بدن مفید و موثر هستند . بر حسب شرایط بیمار و در دسترس بودن این فراورده ها از بین این ترکیبات گیاهی برخی برای بیمار مفید تر خواهد بود . در زیر به اختصار به معرفی برخی از این ترکیبات گیاهی می پردازیم .

 

کرم کاپسیاسین (Capsaicin)

کاپسیاسین ماده سوزاننده در فلفل قرمز می باشد و از آن به صورت موضعی به صورت کرم استفاده می شود. این ترکیب با تخلیه اعصاب از ماده انتقال دهنده درد سبب بی حسی و کاهش درد در مفاصل می گردد . این ماده عارضه خاصی ندارد فقط در ابتدای استفاده و شروع درمان امکان دارد سبب حساسیت موضعی گردد .

 

زنجبیل ( Ginger )

زنجبیل خاصیت ضد التهابی خوبی دارد و استفاده از ۱ – ۵/۰ میلی گرم از پودر آن رئی محل درد نقش مهمی در کاهش علائم ورفع التهاب دارد . استفاده از چای زنجبیلی ۲ بار در روز هم نقش مهمی خواهد داشت .

 

گیاه دم اسب ( Hors tail )

عقیده بر این است که عصاره موجود در این گیاه سبب تقویت بافت همبند و عملکرد ضد آرتروزی می گردد .

طب مکمل

 

پزشکی و ورزش

 

ورزش و سیستم اسکلتی-عضلانی

 

ریشه شیرین بیان ( Licorice root )

ریشه گیاه شیرین بیاناثر ضد التهابی خوبی دارد . البته استفاده دراز مدت آن می تواند منجر به افزایش فشار خون و کاهش پتاسیم بدن گردد .

 

بید مشک (Willo  )

بید مشک دارای خاصیت تسکسن دهنده وضدالتهابی مناسبی است . خاصیت ضد دردی بیدمشک به خاطر اینکه مدت طولانی ادامه پیدا می کند حتی از آسپرین هم بیشتر است بعلاوه که اثرات منفی آسپرین را هم ندارد .

 

گیلاس و انگورسیاه

این دو میوه حاوی تعداد زیادی از دو ماده به نام های آنتوسیانیدین و پروآنتوسیانیدین هستند که هر دوی آنها سبب افزایش و تقویت تولید کلاژن و پایداری ساختار کلاژن غضروف مفاصل می شوند وتخریب مفصل را به تاخیر می اندازند .

کرفس

عصاره اش خاصیت ضد التهابی داشته و روی مهار التهاب در مفصل موثر است .

تغذیه‌ خوب

 

به نظر می‌رسد در آرتروز برنامه غذایی از طریق سیستم ایمنی اثر می‌کند تا جایی که برای پیشگیری یا تعدیل اثرات این بیماری، یکی از مواردی که توصیه می‌شود حذف یا تعدیل موادغذایی سازنده ترکیبات زمینه‌ای تحریک التهابات و استفاده بیشتر از مواد کاهش دهنده التهابات است.

بنابر تاکید دکتر سید ضیاءالدین مظهری، متخصص تغذیه و رژیم درمانی، غذاهایی که دارای اسیدهای چرب امگا۳ هستند (ماهی‌ها، روغن گردو، کتان و سویا) و کاهش دریافت غذاهایی که دارای اسید آراشیدونیک هستند (پیه گاو، گوشت قرمز، فرآورده‌های گوشتی مثل سوسیس و کالباس و جگر) توصیه می‌شود.استفاده کافی از منابع غذایی حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی نظیر ویتامین‌های E ، C، بتا کاروتن، ویتامین D ، ریزمغذی‌هایی مثل سلنیوم، روی و منیزیم و سایر مواد معدنی که در ساختمان استخوان‌ها وجود دارند مثل کلسیم و فسفر که در دانه‌ها و مغزها به وفور یافت می‌شوند، همچنین شیر و لبنیات کم چربی، سبزی و میوه به ویژه آنهایی که دارای ترکیبات اگزالات و فیتات نیستند از دیگر توصیه‌های رژیمی‌است که این متخصص تغذیه پیشنهاد می‌کند.

در همین رابطه جایگزین کردن غذاهای مملو از انواع گوشت‌های قرمز و سفید به جز آبزیان و رژیم‌های تهیه شده از منابع گیاهی و تکمیل آنها با شیر یا ماهی فرپز، کبابی یا بخار پز، بدون سرخ کردن در روغن نیز می‌تواند بسیار مفید واقع شود. از جمله غذاهای دیگری که متخصصان تغذیه استفاده از آنها را تاکید می‌کنند منابع حاوی گلوکزآمین و کندورایتین است که از غذاهای حاوی کلاژن مثل استخوان‌ها و غضروف‌های حاوی ژلاتین فراهم می‌شوند. مواد غذایی نظیر پاچه، پای مرغ و قلم است که خوشبختانه در حال حاضر در کشور ما سوپ‌های تهیه شده از آنها به عنوان یک غذای سنتی و مناسب به کار برده می‌شود.

کلید طلایی

سرلوحه اقدامات تغذیه‌ای درهر دو جنس (زن و مرد) و در هر سنی، کاهش تدریجی اصولی و علمی‌اضافه وزن و چاقی‌هایی است که در هر درجه از پیشرفت قرار دارند. بنابراین، درمان و پیشگیری این بیماری پیر و جوان نمی‌شناسد و با رعایت برخی از اصولی که دکتر مظهری پیشنهاد می‌کند یعنی یک رژیم غذایی متعادل، متناسب و متنوع (با توجه به مقدار انرژی مورد نیازفرد) با در نظر گرفتن سن، جنس، وضعیت فیزیولوژیکی، قد و وزن و فعالیت‌های بدنی و زمینه‌های ژنتیکی به طور کلی می‌توان با کاهش میزان کالری دریافتی روزانه به میزان ۲۵۰ یا ۳۵۰ حداکثر تا ۷۵۰ کیلو کالری، از شدت بیماری کم کرد یا در برخی از موارد بروز این بیماری را به تاخیر انداخت.

مشگل لاغری

تا به حال دیده اید فردی لاغر به آرتروز دچار شده باشد؟ قطعاً بله. البته شاید با این پاسخ، افراد لاغر مبتلا به آرتروز شاکی بشوند. در توضیح این مساله دکتر مظهری می‌گوید:«این موضوع به این معنا نیست که افراد لاغر از دسترس آرتروز در امان هستند بلکه مفهوم این جمله داشتن یک رژیم غذایی درست است. زیرا افراد لاغری که وزن‌شان متناسب با قدشان نیست نیز احتمال دارد به آرتروز مبتلا ‌شوند. بنابراین، یک رژیم متعادل و درست برای تعدیل وزن به مفهوم کم کردن وزن و لاغر شدن نیست بلکه رعایت اصولی، علمی ‌و متعادل رژیم غذایی اصل هر اقدام محسوب می‌شود.»

حساسیت به غذا

آرتروز یک بیماری پیشرونده و مزمن است که بهبودی قطعی ندارد. به نظر می‌رسد در بسیاری از موارد، اولین مرحله اصلی در درمان آرتروز، رساندن وزن به حد ایده‌آل است. وزن اضافی باعث ایجاد فشار روی مفاصل و در نتیجه تشدید عوارض آرتروز می‌شود. دکتر مظهری در این رابطه با اشاره به مواد غذایی حساسیت‌زا می‌گوید: «۱۰ تا ۳۵ درصد مبتلایان به آتروز به نوعی به یکی از انواع مواد غذایی مصرفی حساسیت دارند. به این ترتیب که ۴ تا ۱۰ ساعت پس از مصرف ماده غذایی که به آن حساسیت دارند عوارض بیماری‌ها گسترش و شدت پیدا می‌کند.

 

بنابراین، شناخت و حذف این مواد از رژیم غذایی اهمیت زیادی دارد.» البته از آنجا که آمارها نشان داده‌اند۴۰ درصد از مبتلایان به این بیماری، به درجات مختلفی به سوء تغذیه مبتلا هستند، به رغم توصیه بالا باید دقت شود که این گروه اخیر دچار کمبود یا عدم تعادل مواد مغذی دریافتی مختلف چه در بعد بیش خوری و چه در بعد کم خوری و عدم تعادل مواد مغذی نشوند زیرا در صورت این اتفاق رفع کمبود آنها مهم است.

آرتروز دارید؟ این غذاها را نخورید

دکتر مظهری مصرف چربی‌های اشباع، روغن‌های هیدروژنه یا جامد، غذاهای پرچرب و سرخ کرده و شکر را توصیه نمی‌کند چرا که این مواد غذایی با ایجاد اسیدیته بالای محیط داخلی مفاصل، باعث درد بیشتری در مفاصل و در نتیجه التهابات آنها می‌شوند. وی در ادامه در صورت امکان، حذف موارد زیر را در کاهش شدت بیماری آرتروز موثر می‌داند:• مهارکننده‌های جذب کلسیم نظیر گوشت قرمز، لبنیات، تخم مرغ، الکل، قهوه، اکثر شیرینی‌جات و نمک اضافی• غذاهای دارای اگزالات بالا مثل اسفناج، زغال اخته، آلوها و ریواس• غذاهای ایجادکننده تورم مانند، تمامی ‌چربی‌های حیوانی، لبنیات، دانه‌های چرب، کره گیاهی

زانودرد را با غذا درمان کنید

یکی از شایع‌ترین علت‌های درد زانو استئوآرتریت است. استئو به معنی استخوان و آرتریت نیز به معنی تخریب و التهاب مفصل است.

 

در این بیماری سطح مفصل، خوردگی پیدا می‌کند و استخوان‌های اطراف مفصل ضخیم می‌شوند. این تغییرات، به سفتی و درد مفصل زانو در بسیاری از افراد منجر می‌شود.این بیماری با افزایش سن بروز می‌یابد. شیوع بیماری در مردان زیر ۴۵ سال و در زنان بالای ۵۵ سال مشاهده می‌شود.

 

درمان‌های مختلفی از جمله فیزیوتراپی و انجام ورزش‌هایی نظیر پیاده‌روی و شنا، کاهش وزن، درمان‌های دارویی، تزریق استروئید یا حتی جراحی تعویض مفصل زانو برای این بیماران انجام می‌گیرد، ولی تحقیقات جدید نشان داده است تغییر رژیم غذایی، تأثیر به سزایی در درمان این بیماری دارد. بعضی از غذاها دارای اثر ضدالتهابی و ضددرد برای آرتریت و دیگر انواع زانودرد محسوب می‌شوند. اثر این غذاها هم‌ردیف با داروهای شیمیایی تجویز شده برای درمان این بیماری است.

ماهی بخورید

 

اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در ماهی، ضدالتهاب طبیعی است. از آنجا که کاهش التهاب مفصل باعث کاهش درد زانو می‌شود، می‌توان گفت اثرات ضدالتهابی امگا ۳ منجر به کاهش درد زانو می‌شود. همچنین تحقیقات دیگری نشان داده است اسیدهای چرب امگا ۳ همچنین باعث کاهش سفتی صبحگاهی مفصل زانو در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید می‌شود.

علاوه بر این، اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در ماهی نه‌تنها عوامل ایجادکننده التهاب را مسدود می‌کند، بلکه از فعالیت پروتئین‌هایی که به خوردگی غضروف مفصل زانو منجر می‌شود نیز جلوگیری می‌کند.ماهی قزل‌آلا، ماهی تن، ساردین، شاه‌ماهی و… بهترین منابع حاوی امگا ۳ محسوب می‌شود. همچنین مصرف کپسول‌های روغن ماهی نیز مفید است. در آخر باید به این نکته توجه کنید که خوردن ماهی به دلیل نداشتن عوارض جانبی بسیار مفیدتر از مصرف داروهای ضدالتهابی شیمیایی است.

آب پرتقال بنوشید

آب پرتقال منبعی بسیار غنی از ویتامین ‏C‏ است. استئوآرتریت باعث خوردگی استخوان می‌شود. تحقیقات نشان داده است در افرادی که از مقادیر قابل ملاحظه ویتامین ‏C‏ استفاده کرده‌اند این عارضه کمتر دیده می‌شود.منابع غنی ویتامین ‏C‏ شامل پرتقال، فلفل سبز، گریپ‌فروت، توت‌فرنگی، انبه و کیوی است. نوشیدن یک لیوان آب پرتقال در مقایسه با خوردن آن، ۲۵ درصد بیشتر ویتامین ‏C‌‎‏ مورد نیاز بدن را تأمین می‌کند.

سویا را در سبد غذایی خود بگنجانید

سویا سرشار از ماده‌ای به نام ایزوفلاون (نوعی هورمون گیاهی) است که اثرات ضدالتهابی دارد.

اسفناج و پیاز بیشتری مصرف کنید

اسفناج سرشار از آنتی‌اکسیدان‌های لوتئین و زآگزانتین است که درد ناشی از استئوآرتریت را کاهش می‌دهد. همچنین این آنتی‌اکسیدان‌ها از ایجاد عوارض بینایی این بیماری جلوگیری می‌کنند.

از ادویه‌های مناسب استفاده کنید

ماده رنگی موجود در زردچوبه دارای خاصیت ضدالتهابی است. این ماده رنگی شبیه داروهای بازدارنده ‏COX-2‎‏ عمل می‌کند و باعث کاهش تورم مفاصل می‌شود.

از زنجبیل بیشتر استفاده کنید

از زنجبیل به طور سنتی در درمان دل‌درد استفاده می‌شود. تحقیقات نشان داده است این ماده گیاهی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت باعث کاهش التهاب و درد مفاصل به خصوص هنگام راه رفتن و ایستادن می‌شود.

 

هشدار: چند مورد را در رژیم غذایی خود رعایت کنید

 

‏* وزن خود را با تغییر عادت غذایی و ورزش کاهش دهید.

 

* از مصرف مواد قندی و چرب به خصوص چربی اشباع‌شده خودداری کنید.

 

* در رژیم غذایی خود بیشتر از میوه و سبزیجات استفاده کنید.

 

* از مواد غذایی حاوی کلسیم و آهن بیشتر استفاده کنید.

 

* حداقل دو بار در هفته از ماهی به جای گوشت قرمز استفاده کنید.

 

 

* از آنجا که رژیم غذایی پرکربوهیدرات مانند نان، برنج، ماکارونی و… موجب اضافه وزن و همچنین التهاب می‌شود، توصیه می‌شود تا حد مقدور از مصرف این نوع غذاها در رژیم غذایی روزانه خودداری کنید.

روغن کنجد از منابع ویتامین E محسوب می‌شود و سرشار از منیزیم، کلسیم، مس، روی و ویتامین B6 است. به دلیل داشتن عنصر مس، مصرف این روغن به درمان آرتروز کمک می‌کند، روی و کلسیم هم احتمال ابتلا به پوکی استخوان را به حداقل می‌رساند و منیزیم موجود در آن از سلامت سیستم تنفسی بدن محافظت می‌کند.

 

پژوهش های محققان ایرانی نشان داد که عصاره سنجد به درمان آرتروز و التهاب مفاصل کمک می کند.

آرتروز نوعی بیماری التهابی مفصل است و در ۷۰ درصد افراد بالای ۶۰ سال مشاهده می شود.

 

در این مطالعه ۱۲۰ بیمار مبتلا به آرتروز زانو با درد متوسط تا شدید به مدت ۷ هفته مورد بررسی قرار گرفتند و اثر عصاره سنجد و استامینوفن در تسکین درد این بیماران مورد مقایسه قرار گرفت.

 

نتایج نشان داد که برای کاهش و بهبود درد ناشی از آرتروز، عصاره گیاه سنجد موثرتر از داروی مسکن استامینوفن عمل می کند.

 

سنجد گیاهی درختی است از خانواده سنجدیان که در آب و هوای معتدل می روید. برگ های باریک و مخملی شکل و میوه هایی قهوه ای رنگ و خوراکی دارد که از هسته ی آن در تهیه  برخی داروها استفاده می شود. این گیاه یکی از سین های تشکیل دهنده هفت سین است و در طب سنتی ایران جایگاه ویژه ای دارد.

 

برخی از توصیه‌های پزشکان برای جلوگیری از بروز آرتروز عبارتند از:

* ورزش منظم روزانه به مدت حداقل ٣٠ دقیقه

* انجام حرکات کششی در طول روز

* اجتناب از حمل اشیای سنگین

* استفاده از تشک طبی و استاندارد

* اجتناب از نشستن طولانی‌مدت پشت رایانه

* پوشیدن لباس گرم در روزهای سرد

* نوشیدن مقدار کافی آب در روز

* درمان انواع کم‌خونی

* آگاهی از علایم آرتروز

* خوردن صبحانه کامل

* کنترل استرس

* خواب کافی

* محافظت از مفاصل

 

موادغذایی که در درمان آرتروز مفید هستند، عبارتند از:

* کلم بروکلی، انواع سبزی‌ها، اسید چرب امگا ٣، استفاده از انواع ماهی، نخودفرنگی، حبوبات، کدو، خربزه، گردو، بادام، لبنیات، سیب‌زمینی، ذرت، آناناس، انگور قرمز، توت‌فرنگی، هلو، تمشک، انبه، کیوی، پرتقال، طالبی، زنجبیل، زردچوبه و روغن‌زیتون

درحال‌حاضر بیش از ٢٧‌میلیون شهروند آمریکایی ٢۵‌سال به بالا از این بیماری رنج می‌برند. زنان و مردان هر دو به این عارضه مبتلا می‌شوند ولی شکل بروز آن در این دو گروه متفاوت است و معمولا بیماری در زنان دردناک‌تر است.زنجبیل خاصیت ضد التهابی خوبی دارد و استفاده از ۱ – ۵/۰ میلی گرم از پودر آن رئی محل درد نقش مهمی در کاهش علائم ورفع التهاب دارد . استفاده از چای زنجبیلی ۲ بار در روز هم نقش مهمی خواهد داشت .

 

گیاه دم اسب ( Hors tail )

عقیده بر این است که عصاره موجود در این گیاه سبب تقویت بافت همبند و عملکرد ضد آرتروزی می گردد .

طب مکمل

 

پزشکی و ورزش

 

ورزش و سیستم اسکلتی-عضلانی

 

ریشه شیرین بیان ( Licorice root )

ریشه گیاه شیرین بیاناثر ضد التهابی خوبی دارد . البته استفاده دراز مدت آن می تواند منجر به افزایش فشار خون و کاهش پتاسیم بدن گردد .

 

بید مشک (Willo  )

بید مشک دارای خاصیت تسکسن دهنده وضدالتهابی مناسبی است . خاصیت ضد دردی بیدمشک به خاطر اینکه مدت طولانی ادامه پیدا می کند حتی از آسپرین هم بیشتر است بعلاوه که اثرات منفی آسپرین را هم ندارد .

 

گیلاس و انگورسیاه

این دو میوه حاوی تعداد زیادی از دو ماده به نام های آنتوسیانیدین و پروآنتوسیانیدین هستند که هر دوی آنها سبب افزایش و تقویت تولید کلاژن و پایداری ساختار کلاژن غضروف مفاصل می شوند وتخریب مفصل را به تاخیر می اندازند .

 

کرفس

عصاره اش خاصیت ضد التهابی داشته و روی مهار التهاب در مفصل موثر است .

تغذیه‌ خوب

 

به نظر می‌رسد در آرتروز برنامه غذایی از طریق سیستم ایمنی اثر می‌کند تا جایی که برای پیشگیری یا تعدیل اثرات این بیماری، یکی از مواردی که توصیه می‌شود حذف یا تعدیل موادغذایی سازنده ترکیبات زمینه‌ای تحریک التهابات و استفاده بیشتر از مواد کاهش دهنده التهابات است.

 

بنابر تاکید دکتر سید ضیاءالدین مظهری، متخصص تغذیه و رژیم درمانی، غذاهایی که دارای اسیدهای چرب امگا۳ هستند (ماهی‌ها، روغن گردو، کتان و سویا) و کاهش دریافت غذاهایی که دارای اسید آراشیدونیک هستند (پیه گاو، گوشت قرمز، فرآورده‌های گوشتی مثل سوسیس و کالباس و جگر) توصیه می‌شود.استفاده کافی از منابع غذایی حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی نظیر ویتامین‌های E ، C، بتا کاروتن، ویتامین D ، ریزمغذی‌هایی مثل سلنیوم، روی و منیزیم و سایر مواد معدنی که در ساختمان استخوان‌ها وجود دارند مثل کلسیم و فسفر که در دانه‌ها و مغزها به وفور یافت می‌شوند، همچنین شیر و لبنیات کم چربی، سبزی و میوه به ویژه آنهایی که دارای ترکیبات اگزالات و فیتات نیستند از دیگر توصیه‌های رژیمی‌است که این متخصص تغذیه پیشنهاد می‌کند.

 

در همین رابطه جایگزین کردن غذاهای مملو از انواع گوشت‌های قرمز و سفید به جز آبزیان و رژیم‌های تهیه شده از منابع گیاهی و تکمیل آنها با شیر یا ماهی فرپز، کبابی یا بخار پز، بدون سرخ کردن در روغن نیز می‌تواند بسیار مفید واقع شود. از جمله غذاهای دیگری که متخصصان تغذیه استفاده از آنها را تاکید می‌کنند منابع حاوی گلوکزآمین و کندورایتین است که از غذاهای حاوی کلاژن مثل استخوان‌ها و غضروف‌های حاوی ژلاتین فراهم می‌شوند. مواد غذایی نظیر پاچه، پای مرغ و قلم است که خوشبختانه در حال حاضر در کشور ما سوپ‌های تهیه شده از آنها به عنوان یک غذای سنتی و مناسب به کار برده می‌شود.

کلید طلایی

 

سرلوحه اقدامات تغذیه‌ای درهر دو جنس (زن و مرد) و در هر سنی، کاهش تدریجی اصولی و علمی‌اضافه وزن و چاقی‌هایی است که در هر درجه از پیشرفت قرار دارند. بنابراین، درمان و پیشگیری این بیماری پیر و جوان نمی‌شناسد و با رعایت برخی از اصولی که دکتر مظهری پیشنهاد می‌کند یعنی یک رژیم غذایی متعادل، متناسب و متنوع (با توجه به مقدار انرژی مورد نیازفرد) با در نظر گرفتن سن، جنس، وضعیت فیزیولوژیکی، قد و وزن و فعالیت‌های بدنی و زمینه‌های ژنتیکی به طور کلی می‌توان با کاهش میزان کالری دریافتی روزانه به میزان ۲۵۰ یا ۳۵۰ حداکثر تا ۷۵۰ کیلو کالری، از شدت بیماری کم کرد یا در برخی از موارد بروز این بیماری را به تاخیر انداخت.

مشگل لاغری

 

تا به حال دیده اید فردی لاغر به آرتروز دچار شده باشد؟ قطعاً بله. البته شاید با این پاسخ، افراد لاغر مبتلا به آرتروز شاکی بشوند. در توضیح این مساله دکتر مظهری می‌گوید:«این موضوع به این معنا نیست که افراد لاغر از دسترس آرتروز در امان هستند بلکه مفهوم این جمله داشتن یک رژیم غذایی درست است. زیرا افراد لاغری که وزن‌شان متناسب با قدشان نیست نیز احتمال دارد به آرتروز مبتلا ‌شوند. بنابراین، یک رژیم متعادل و درست برای تعدیل وزن به مفهوم کم کردن وزن و لاغر شدن نیست بلکه رعایت اصولی، علمی ‌و متعادل رژیم غذایی اصل هر اقدام محسوب می‌شود.»

حساسیت به غذا

 

آرتروز یک بیماری پیشرونده و مزمن است که بهبودی قطعی ندارد. به نظر می‌رسد در بسیاری از موارد، اولین مرحله اصلی در درمان آرتروز، رساندن وزن به حد ایده‌آل است. وزن اضافی باعث ایجاد فشار روی مفاصل و در نتیجه تشدید عوارض آرتروز می‌شود. دکتر مظهری در این رابطه با اشاره به مواد غذایی حساسیت‌زا می‌گوید: «۱۰ تا ۳۵ درصد مبتلایان به آتروز به نوعی به یکی از انواع مواد غذایی مصرفی حساسیت دارند. به این ترتیب که ۴ تا ۱۰ ساعت پس از مصرف ماده غذایی که به آن حساسیت دارند عوارض بیماری‌ها گسترش و شدت پیدا می‌کند.

 

بنابراین، شناخت و حذف این مواد از رژیم غذایی اهمیت زیادی دارد.» البته از آنجا که آمارها نشان داده‌اند۴۰ درصد از مبتلایان به این بیماری، به درجات مختلفی به سوء تغذیه مبتلا هستند، به رغم توصیه بالا باید دقت شود که این گروه اخیر دچار کمبود یا عدم تعادل مواد مغذی دریافتی مختلف چه در بعد بیش خوری و چه در بعد کم خوری و عدم تعادل مواد مغذی نشوند زیرا در صورت این اتفاق رفع کمبود آنها مهم است.

آرتروز دارید؟ این غذاها را نخورید

 

دکتر مظهری مصرف چربی‌های اشباع، روغن‌های هیدروژنه یا جامد، غذاهای پرچرب و سرخ کرده و شکر را توصیه نمی‌کند چرا که این مواد غذایی با ایجاد اسیدیته بالای محیط داخلی مفاصل، باعث درد بیشتری در مفاصل و در نتیجه التهابات آنها می‌شوند. وی در ادامه در صورت امکان، حذف موارد زیر را در کاهش شدت بیماری آرتروز موثر می‌داند:• مهارکننده‌های جذب کلسیم نظیر گوشت قرمز، لبنیات، تخم مرغ، الکل، قهوه، اکثر شیرینی‌جات و نمک اضافی• غذاهای دارای اگزالات بالا مثل اسفناج، زغال اخته، آلوها و ریواس• غذاهای ایجادکننده تورم مانند، تمامی ‌چربی‌های حیوانی، لبنیات، دانه‌های چرب، کره گیاهی

زانودرد را با غذا درمان کنید

یکی از شایع‌ترین علت‌های درد زانو استئوآرتریت است. استئو به معنی استخوان و آرتریت نیز به معنی تخریب و التهاب مفصل است.

 

در این بیماری سطح مفصل، خوردگی پیدا می‌کند و استخوان‌های اطراف مفصل ضخیم می‌شوند. این تغییرات، به سفتی و درد مفصل زانو در بسیاری از افراد منجر می‌شود.این بیماری با افزایش سن بروز می‌یابد. شیوع بیماری در مردان زیر ۴۵ سال و در زنان بالای ۵۵ سال مشاهده می‌شود.

 

درمان‌های مختلفی از جمله فیزیوتراپی و انجام ورزش‌هایی نظیر پیاده‌روی و شنا، کاهش وزن، درمان‌های دارویی، تزریق استروئید یا حتی جراحی تعویض مفصل زانو برای این بیماران انجام می‌گیرد، ولی تحقیقات جدید نشان داده است تغییر رژیم غذایی، تأثیر به سزایی در درمان این بیماری دارد. بعضی از غذاها دارای اثر ضدالتهابی و ضددرد برای آرتریت و دیگر انواع زانودرد محسوب می‌شوند. اثر این غذاها هم‌ردیف با داروهای شیمیایی تجویز شده برای درمان این بیماری است.

ماهی بخورید

 

اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در ماهی، ضدالتهاب طبیعی است. از آنجا که کاهش التهاب مفصل باعث کاهش درد زانو می‌شود، می‌توان گفت اثرات ضدالتهابی امگا ۳ منجر به کاهش درد زانو می‌شود. همچنین تحقیقات دیگری نشان داده است اسیدهای چرب امگا ۳ همچنین باعث کاهش سفتی صبحگاهی مفصل زانو در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید می‌شود.

 

علاوه بر این، اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در ماهی نه‌تنها عوامل ایجادکننده التهاب را مسدود می‌کند، بلکه از فعالیت پروتئین‌هایی که به خوردگی غضروف مفصل زانو منجر می‌شود نیز جلوگیری می‌کند.ماهی قزل‌آلا، ماهی تن، ساردین، شاه‌ماهی و… بهترین منابع حاوی امگا ۳ محسوب می‌شود. همچنین مصرف کپسول‌های روغن ماهی نیز مفید است. در آخر باید به این نکته توجه کنید که خوردن ماهی به دلیل نداشتن عوارض جانبی بسیار مفیدتر از مصرف داروهای ضدالتهابی شیمیایی است.

آب پرتقال بنوشید

 

آب پرتقال منبعی بسیار غنی از ویتامین ‏C‏ است. استئوآرتریت باعث خوردگی استخوان می‌شود. تحقیقات نشان داده است در افرادی که از مقادیر قابل ملاحظه ویتامین ‏C‏ استفاده کرده‌اند این عارضه کمتر دیده می‌شود.منابع غنی ویتامین ‏C‏ شامل پرتقال، فلفل سبز، گریپ‌فروت، توت‌فرنگی، انبه و کیوی است. نوشیدن یک لیوان آب پرتقال در مقایسه با خوردن آن، ۲۵ درصد بیشتر ویتامین ‏C‌‎‏ مورد نیاز بدن را تأمین می‌کند.

سویا را در سبد غذایی خود بگنجانید

 

سویا سرشار از ماده‌ای به نام ایزوفلاون (نوعی هورمون گیاهی) است که اثرات ضدالتهابی دارد.

اسفناج و پیاز بیشتری مصرف کنید

اسفناج سرشار از آنتی‌اکسیدان‌های لوتئین و زآگزانتین است که درد ناشی از استئوآرتریت را کاهش می‌دهد. همچنین این آنتی‌اکسیدان‌ها از ایجاد عوارض بینایی این بیماری جلوگیری می‌کنند.

از ادویه‌های مناسب استفاده کنید

 

ماده رنگی موجود در زردچوبه دارای خاصیت ضدالتهابی است. این ماده رنگی شبیه داروهای بازدارنده ‏COX-2‎‏ عمل می‌کند و باعث کاهش تورم مفاصل می‌شود.

از زنجبیل بیشتر استفاده کنید

 

از زنجبیل به طور سنتی در درمان دل‌درد استفاده می‌شود. تحقیقات نشان داده است این ماده گیاهی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت باعث کاهش التهاب و درد مفاصل به خصوص هنگام راه رفتن و ایستادن می‌شود.

 

هشدار: چند مورد را در رژیم غذایی خود رعایت کنید

 

‏* وزن خود را با تغییر عادت غذایی و ورزش کاهش دهید.

 

* از مصرف مواد قندی و چرب به خصوص چربی اشباع‌شده خودداری کنید.

 

* در رژیم غذایی خود بیشتر از میوه و سبزیجات استفاده کنید.

 

* از مواد غذایی حاوی کلسیم و آهن بیشتر استفاده کنید.

 

* حداقل دو بار در هفته از ماهی به جای گوشت قرمز استفاده کنید.

 

 

* از آنجا که رژیم غذایی پرکربوهیدرات مانند نان، برنج، ماکارونی و… موجب اضافه وزن و همچنین التهاب می‌شود، توصیه می‌شود تا حد مقدور از مصرف این نوع غذاها در رژیم غذایی روزانه خودداری کنید.

روغن کنجد از منابع ویتامین E محسوب می‌شود و سرشار از منیزیم، کلسیم، مس، روی و ویتامین B6 است. به دلیل داشتن عنصر مس، مصرف این روغن به درمان آرتروز کمک می‌کند، روی و کلسیم هم احتمال ابتلا به پوکی استخوان را به حداقل می‌رساند و منیزیم موجود در آن از سلامت سیستم تنفسی بدن محافظت می‌کند.

 

پژوهش های محققان ایرانی نشان داد که عصاره سنجد به درمان آرتروز و التهاب مفاصل کمک می کند.

آرتروز نوعی بیماری التهابی مفصل است و در ۷۰ درصد افراد بالای ۶۰ سال مشاهده می شود.

 

در این مطالعه ۱۲۰ بیمار مبتلا به آرتروز زانو با درد متوسط تا شدید به مدت ۷ هفته مورد بررسی قرار گرفتند و اثر عصاره سنجد و استامینوفن در تسکین درد این بیماران مورد مقایسه قرار گرفت.

 

نتایج نشان داد که برای کاهش و بهبود درد ناشی از آرتروز، عصاره گیاه سنجد موثرتر از داروی مسکن استامینوفن عمل می کند.

 

سنجد گیاهی درختی است از خانواده سنجدیان که در آب و هوای معتدل می روید. برگ های باریک و مخملی شکل و میوه هایی قهوه ای رنگ و خوراکی دارد که از هسته ی آن در تهیه  برخی داروها استفاده می شود. این گیاه یکی از سین های تشکیل دهنده هفت سین است و در طب سنتی ایران جایگاه ویژه ای دارد.

 

برخی از توصیه‌های پزشکان برای جلوگیری از بروز آرتروز عبارتند از:

* ورزش منظم روزانه به مدت حداقل ٣٠ دقیقه

* انجام حرکات کششی در طول روز

* اجتناب از حمل اشیای سنگین

* استفاده از تشک طبی و استاندارد

* اجتناب از نشستن طولانی‌مدت پشت رایانه

* پوشیدن لباس گرم در روزهای سرد

* نوشیدن مقدار کافی آب در روز

* درمان انواع کم‌خونی

* آگاهی از علایم آرتروز

* خوردن صبحانه کامل

* کنترل استرس

* خواب کافی

* محافظت از مفاصل

 

موادغذایی که در درمان آرتروز مفید هستند، عبارتند از:

* کلم بروکلی، انواع سبزی‌ها، اسید چرب امگا ٣، استفاده از انواع ماهی، نخودفرنگی، حبوبات، کدو، خربزه، گردو، بادام، لبنیات، سیب‌زمینی، ذرت، آناناس، انگور قرمز، توت‌فرنگی، هلو، تمشک، انبه، کیوی، پرتقال، طالبی، زنجبیل، زردچوبه و روغن‌زیتون

درحال‌حاضر بیش از ٢٧‌میلیون شهروند آمریکایی ٢۵‌سال به بالا از این بیماری رنج می‌برند. زنان و مردان هر دو به این عارضه مبتلا می‌شوند ولی شکل بروز آن در این دو گروه متفاوت است و معمولا بیماری در زنان دردناک‌تر است.

يک ديدگاه بگذاريد